Hr. Ms. Piet Hein thuisgevaren

Bron: Wapenbroeders 1947

 In de vroege ochtend van 26 Augustus 1947, is Hr. Ms. torpedobootjager Piet Hein" uit Tandjong Priok vertrokken voor de thuisreis naar Nederland. Het schip was reeds eerder voor thuisvaren aangewezen, doch in verband met de politionele maatregelen van 21 Juli t/m 4 Augustus j.l., waarin het schip eveneens een werkzaam aandeel heeft gehad, moest de uitvaartdatum verschoven worden. Met het schip gaan talrijke leden van het personeel der zeemacht in IndiŽ naar Nederland, die in aanmerking komen voor repatriŽring. Slechts ongeveer 20% van de oorspronkelijke bemanning bevindt zich nog aan boord. Deze opvarenden zijn op 28 November 1947 van Chatham uit met het schip naar IndiŽ gevaren. Deze uitreis werd volbracht in de recordtijd van vijftien en een halve dag, waarmee Hr. Ms. "Piet Hein" de "blauwe wimpel" verwierf, welk trofee nog steeds in haar bezit is.

Het schip stond toen onder commando van de Luitenant ter Zee der eerste klasse N.W. Sluyter, die met zijn schip de eerste maanden van het vorige jaar, na een reis naar AustraliŽ te hebben gemaakt, gedurende ongeveer drie maanden door de Oost heeft gezworven en daar talrijke plaatsen heeft aangedaan. Deze reis was van bijzondere betekenis, omdat in vele van die plaatsen de Nederlandse driekleur voor de eerste maal na de oorlog verscheen. Behalve als inspectiereis, is deze tocht van groot belang geweest voor vlagvertoon en het verkrijgen van goodwill. In AustraliŽ was kleding, voeding en een flinke voorraad toiletartikelen ingeladen, welke onder de bevolking werden verdeeld. 

Tevens werd op verschillende plaatsen medische hulp verleend. Waar mogelijk ging de landingsdivisie aan de wal en paradeerde daar voor de enthousiaste bevolking. Een elftal uit de bemanning speelde voetbalwedstrijden tegen ploegen uit verscheidene plaatsen en tenslotte werden filmvoorstellingen gehouden, welke grote bijval oogstten. Zelden heeft een oorlogsschip een zo veelzijdige taak vervuld: gezagshandhaving, inspectie, vlagvertoon en bevoorrading van noodlijdende gebieden. De gehele bemanning was dan ook terecht trots op de resultaten van de tocht.

In Maart 1946 was het verschijnen van Hr. Ms. "Piet Hein" te Menado het sein voor het in elkaar vallen van de militaire muiterij aldaar.
Daarna brak echter een minder gelukkige periode aan, gedurende welke het schip in AustraliŽ vergeefs enkele havens aandeed om te repareren. De Australische arbeiders weigerden werkzaamheden ten behoeve van het schip te verrichten. Tenslotte keerde Hr. Ms. "Piet Hein" naar IndiŽ terug, waar te Soerabaja het Marine Etablissement, dat eerst omstreeks April 1946 in desolate staat van de Engelsen was overgenomen, eindelijk in Juli zo ver in gebruik was gebracht, dat de noodzakelijke herstellingen konden worden verricht. Er werd hard aan gewerkt en tegen Augustus was het schip weer gereed, waarna het dadelijk voor zijn eigenlijke taak ingezet moest worden.

Op Madoera werd een bunker beschoten, welke de scheepvaart zeer lastig maakte en daarna werd aan de landmacht steun verleend bij de grote extremistische aanvallen op Semarang.
De schepen hebben er het hunne toe bijgedragen, dat de aanvallen op jammerlijke wijze mislukten. .

Medio September van het vorige jaar kreeg het schip een nieuwe commandant, kapitein-luitenant ter zee Molenaar, onder wiens commando Hr. Ms. "Piet Hein" nu is thuisgevaren.

Vele patrouilletochten zijn gemaakt. Het begon in Straat Makassar en vervolgens kwam de actie aan de kust van Atjeh, waar bij Lho Mga kustbatterijen door het scheepsgeschut werden beschoten.

Deze actie was noodzakelijk omdat de batterijen er een gewoonte van maakten passerende schepen te beschieten. Bij een opmerking daarover tegen Dr. Gani antwoordde deze, dat de schepen (dus de internationale scheepvaart)dan maar niet onder de kust moest komen. Dr. Gani werd geantwoord, dat bij herhaald schieten de batterijen vernietigd zouden worden. En zo geschiedde.

Van Sabang uit verleenden Vuurvliegen van de Marine Luchtvaartdienst hierbij steun uit de lucht. Het was de eerste gecombineerde actie van dien aard in IndiŽ. In Januari 1947 gaf het schip steun aan de landmachtacties bij Palembang, waarop vele zwerftochten door de archipel volgden.

Nog tweemaal werden gecombineerde acties met vliegtuigen uitgevoerd, de eerste maal in Februari in Straat Bali, waar een batterij bij Tandjoeng Semboelangan in de Pang Pang-baai, die steeds op passerende schepen schoot, onschadelijk werd gemaakt, en de tweede maal in Juni, toen pillboxen aan de Oostkust van Java onder vuur genomen werden, die de patrouilleschepen der Koninklijke Marine en de koopvaardij voortdurend bestookten.

Tenslotte nam Hr. Mr. "Piet Hein" ook haar aandeel in de acties, welke op 21 Juli j.l. aanvingen met de landingen bij Pasir Poetih, waar het schip de inleidende beschieting van de kust voor zijn rekening nam. Daarna werd opgestoomd naar Probolinggo, teneinde de nodige vuursteun te geven bij de opmars van de mariniers. Na nog even Soerabaja aangedaan te hebben, werd het schip belast met de leiding van de operaties bij Tjilatjap, waar Hr. Ms. "Tjerk Hiddes" de batterijen op Noesa Kembangan beschoot. Beide schepen zetten landingsdivisies aan de wal, om de batterijen bij Karang Bolong en Tjimiring op te blazen. Zeer goed werk verrichtte de bemanning door onmiddellijk na aankomst in de haven van Tjilatjap de blussing van de brand aan de kade ter hand te nemen.

Nog zijn recht en orde niet hersteld, nog steeds bewaakt de vloot de kusten teneinde alle uitwassen ter zee van het extremisme te voorkomen. Maar voor de schepen Ťn bemanningen komt een welverdiende rust toe, alvorens weer met de actie te beginnen.

Zo is dan gisteren voor Hr. Ms. "Piet Hein" de thuisvaart aangevangen na een succesvolle Indische torn. Vooral de laatste maanden zijn zwaar geweest, temeer waar het schip reeds een bijna geheel gewijzigde bemanning had gekregen die voor repatriŽring was bestemd.

Wij zullen hopen, dat als het schip over enige maanden thuis komt, acties als de huidige niet meer plaats behoeven te vinden.

Ondanks het opschorten van de vertrekdatum, heeft deze bemanning haar taak op de juiste wijze vervuld, ervan doordrongen, dat het noodzakelijk was om te blijven zolang er nog wat te doen was.