BEDANKT BESTE CATALINA!
Hummelo F. J. DUN - "Roerganger" 1956

De Catalina-vliegboten, welke bij de M.L.D. in dienst zijn, worden uit de bewapening genomen en vervangen door moderne toestellen, de Mariners. De oud Vlootpredikant F. J. Dun, die gewerkt heeft bij de M.L.D., stort hier zijn hart uit . . . .

De Cats eruit bij de M.L.D.! Hoe is het mogelijk .... Wanneer zijn ze eigenlijk in dienst gekomen, 10, 20 jaar geleden, is er nog iemand, die het weet? In 40 vlogen ze al, en nu moeten ze eruit. Die goeie ouwe cat. Het is maar een jaar of drie geweest dat ik de eer had bij de MLD te dienen. De uren echter, die ik in een cat heb mogen vliegen, waren buitengewoon.

Niet, dat het zo'n buitengewoon toestel was. O neen, snel vloog hij niet, erg comfortabel evenmin, maar hij was zo ontstellend safe. Dat zag je aan z'n hele bouw: dat is nou een toestel wat je rust geeft. Je had zo het gevoel, als je er in klauterde of er in gehesen werd, dat die goeie cat mompelde: "Kalm-an maar baasje, het komt wel goed, rustig-an, he who goes far, goes slowly." En hij kon ver gaan. Wat z'n record is, weet ik niet precies, maar het is niet zo ver van de 6000 km af, misschien zelfs er wel overheen.

Toen ik het krantenberichtje over de verdwijnende Catalina's las, schoot er zo iets door me heen van: "Gunst, die catalinas gaan eruit, daar heb ik ook van alles mee beleefd."
Er zou over de catalinas alleen al een heel dik boek kunnen worden geschreven. Een stroom van allerlei soorten verhalen. Spannende, humoristische, ongeloofwaardige.
Ik heb de catalina het eerst gezien boven Makassar. Daar kwam elke week -woensdags - Gombert met een vliegboot landen op de haven. Eerst even cirkelen boven de stad, dan vlak over het Marinehoofdkwartier en tenslotte landen op de haven. Het is, meen ik, n keer een beetje risky geweest. Toen merkte hij boven de stad, dat door een vergissing er niet voldoende benzine getankt was. Hij hft het gehaald, maar het bezorgde een stel Makassaarse vissers een nat pak. Hij kwam er zo vlak over scheren dat ze uit benauwdheid in het water sprongen.

De tochten naar Woendi, ergens in de buurt van Biak, waren aparte uitstapjes. In Woendi lag een gecrashte cat. Dat verhaal is te mooi om niet te vertellen.
De crash had niet zo veel om het lijf, een rifje in de zee scheurde de bodem open en de cat zonk in hoogstens twee meter water. De passagiers kwamen er allemaal best af, maar van de bagage was er nog al wat in het water gevallen. Ook van de aalmoezenier de mis-koffer. Dat was zuur, want nu kon de pater geen mis bedienen voor de R.K. schepelingen. Een paar jannen (protestant) boden aan, alle bagage op te duiken en extra te zoeken naar de miskoffer. "Ja," zei de pater, "want er zitten twee flessen miswijn in." Dat had hij nooit moeten zeggen. De mis? koffer kwam terecht, maar de wijn zou nog wel op de bodem van de zee liggen; hadden ze niet gevonden. Wel waren die twee amateur-duikers bijzonder vrolijk die avond, en bier was er op Woendi niet te krijgen, dus dan moet dat van de klappermelk geweest zijn. 

Ik heb nog eens in een cat gezeten van Ambon naar Makassar. We kregen aan de Z.O, hoek van Celebes een weer, nee maar een weer om je pet voor af te nemen. De ene rukwind was al harder dan de volgende stormstoot, en onweren, de vonken vlogen van de vleugels af. Maar de cat, die cat, als een muur.
Heb in spanning gezeten z erg, dat ik niet eens luchtziek was in de lucht, maar pas bij het taxin op Mandai. Je had ook zo'n prettig uitzicht uit zo'n blister; je kon naar alle kanten rondkijken.

Een keer heeft de catalina als een soort familieboot gefungeerd om een paar afgedraaide doninees met hun familie op comortabele wijze naar Bali te brengen. Thijs de Liefde zou vliegen. Overste Witholt had het gefikst. Nooit zal ik de gezichten vergeten van een paar Ltz VL. III, die net de vorige dag uit Holland waren gekomen en "die dat tochtje maar eens mee moesten maken." De bagage zou geladen worden. Nee maar, kinderstoelen, schaakborden, een box voor de baby, een paar nachtspiegels, een groot formaat leuntoel, weet ik veel wat er allemaal mee moest! Het ging er in en we kwamen aan, werden weer opgehaald ook. Ja catalina, we zijn je veel dank verschuldigd.

En keer heb ik je uitgescholden, beste cat. Niet terecht, dat weet ik nu wel, maar toen meende ik het. 
Te Patjitan aan de Z.kust van Java lag een compagnie Mariniers en de Vlops gingen daar om beurten een 14 dagen heen. Na 14 dagen zou je afgehaald worden door een cat, omdat de reis over land te lang en te gevaarlijk was. Daar kwam hij aan, na 14 dagen.Vlak over de heuvelrug dook hij naar beneden om in de baai te landen. 
Er stond een flinke golfslag. De piloot riskeerde het niet.
Hij probeerde het nog eens en nog eens, tot 5 keer toe, maar toen kwam het seintje: "Morgen proberen we nog eens." Volgende dag weer geprobeerd, weer mis. Hoewel de zee toen veel kalmer was, stonden er in die komvormige baai van Patjitan hele rare valwinden. 
"Wachten tot maandag" was toen het parool. Nou, ten heb ik gescholden! Weer uitpaken, tampatje opslaan, 3 x preken op de zondag.

Maandags kwam de cat.. Wij erin! Die start zal ik nooit vergeten. Ltz I Ehbel zat aan de stuurknuppel.
Hij vroeg: "Zeg dominee wil je op de bok komen kijken, als we starten; dat is wel eens leuk voor je." 
Ik graag natuurlijk. Nou was Ehbel een ijskoude kerel. Als hij in een jeep reed, met een paar kinderen er in, klommen die onder het rijden op z'n schouders of trokken aan z'n haar, prutsten aan alle knopjes van het dashboard, of de versnelling, maar hij reed dr of hij in z'n eentje in de jeep zat. Nou, daar zat hij achter de stuurknuppel. Er stond alweer een flinke deining door lange golven die precies de baai inliepen. Ik zie nog het vertrokken gezicht van de piloot voor me. Met allebei zijn handen en met alle krachtinspanning hield hij de stuurknuppel (of wat het was) vast. Even waren we los van het water, toen een reuze beng op een golf, weer los, weer beng, weer los toen nog een fikse klap tegen een golftop en toen waren we los. Richting Soerabaia, naar Morokrembangan.

Er zou zveel te vertellen zijn over de catalina's. Veel meer dan de paar herinneringen, die mij te binnen schoten en die ik hierboven vertelde.
Nu ga je er uit, beste cat. Je hebt je best gedaan, mr dan je best. Ik zal aan je denken als aan een goeie vriend. Een vriend, waar je op aan kunt. Door-endoor solide, betrouwbaar en rustig. Nu je propellers stilstaan en er alleen maar een herinnering overblijft, dan is dat een goeie herinnering. Je gaat de weg, die we.allemaal gaan. Een keer komt de tijd, dat we er uit moeten, uit de dienst; of uit het leven. Maar als wij ons in ons leven laten leiden door een rustig en sterk geloof als jij catalina je hebt laten dragen door je strke vleugels en je stoere motoren dan hebben ook wij niet vergeefs geleefd.
Catalinas, jullie worden bedankt.