DE VLOOT KOMT HET LEGER TE HULP

 
De bevoorrading van grote troepenmachten op verre afstand van de Britse eilanden is een der grootste problemen geweest van deze oorlog. De wijze waarop Groot BrittanniŽ er in is geslaagd dit probleem op te lossen, is een geweldige prestatie te noemen.
De eerste demonstratie hiervan werd gegeven toen Generaal Wavell's leger in den herfst van 1940 begon op te rukken in Lybie. Tot slechts weinige maanden voordien was dit leger slechts een bezettingsleger geweest, zonder de omvang, het materiaal of de uitrusting benodigd voor het ten uitvoer brengen van een omvangrijk offensief tegen een overmachtige vijand en dwars door ongebaand woestijnland.. Alle versterkingen in manschappen en materiaal werden van Engeland uit via Kaap de Goede Hoop naar Suez gebracht langs een bijna 18.000 km lange zeeweg.


Bevoorrading op de lange afstand. Cyprus krijgt voedsel en oorlogsmateriaal.

General Wavell's opmars voltrok zich zeer snel. Op 9 februari 1941 waren zijn troepen in El Ageila en had Generaal Graziani's leger vrijwel opgehouden te bestaan. Het Britse leger was daarbij zijn toevoerlijnen ver vooruit getrokken. Maar Admiraal Sir Andrew Cunningham, die wist dat het leger geen stand had kunnen houden in het nabije oosten als het hem niet gelukt was de heerschappij te behouden over het oostelijk bassin van de Middellandse Zee, besloot het leger in zijn opmars te hulp te komen. Hij vormde een "kust-eskader" van alle mogelijke schepen voor het bedienen van de Lybische kust. Ze voeren of en aan en brachten levensmiddelen, water, benzine en ammunitite voor de vooruitgeschoven troepen aan, terwijl ze duizenden krijgsgevangenen mee terugnamen.Toen kwam er bevel om troepen van Egypte en Cyrenaica naar Griekenland te zenden. De noodzakelijkheid Griekenland bij te staan, en aan het eerste optreden van het Afrika Korps het hoofd t bieden noopte de Britten Cyrenaica: op te geven en terug te vallen op Egypte: en hier vloeide weer iets anders uit voort. 
Duitsland werd er door gedwongen hulp aan de Italiaanse strijdkrachten in Griekenland te zenden waarvoor elders grote eenheden van de Luftwaffe moesten worden vrijgemaakt.


Drie dagen na de inname van Tripoli bracht de Royal Navy voedsel, verbandmiddelen en munitie.

Omdat de strijd om de heerschappij in de Middellandse Zee zozeer samenhing met deze gebeurtenissen kan men deze niet beschouwen als een op zich zelf staande onderneming. De Britse successen in dit gebied dwongen de Duitsers steeds opnieuw hun troepen te verplaatsen. Een jaar later, bijv. toen Duitsland al zijn transportvliegtuigen nodig had aan het Russische front, zag het zich genoodzaakt een groot aantal vliegtuigen aan dat front te onttrekken om eerst Rommel en later von Arnim bij te staan. De Asmogendheden zagen geen kans hun troepen over zee voldoende te bevoorraden, daar de konvooien blootstonden aan aanvallen door de Britten.

Begin Januari 1941 verscheen de Luftwaffe boven de Middellandse Zee, en haar tegenwoordigheid werd terdege gevoeld. De kruiser 'Southampton werd dusdanig beschadigd dat hij tot zinken moest worden gebracht, ook het vliegkampschip Illustrious liep ernstige schade op en het eiland Malta kreeg het nog zwaarder te verduren dan voorheen. Sir Andrew Cunningham begreep onmiddellijk dat hij hier te doen had met een nieuwe en ernstige bedreiging van zijn verkregen machtspositie in het oostelijk deel van de Middellandse Zee; maar hij wist van geen wijken.

Begin februari werd het duidelijk dat de hulp van Duitsland aan Italie inhield dat grote delen van Noord-Italie practisch gesproken onder Duitse bezetting kwamen. Genua was een van de plaatsen welke dit lot te beurt viel en het sprak vanzelf dat de haven gebruikt zou worden om een groote Duitse troepenmacht te verschepen naar Lybie. Voordat dit transport gereed was om uit te varen trok Admiraal Sir James Somerville er op af.
De 9de februari 1941, vlak voor zonsopgang, werden de bewoners van Genua opgeschrikt door het inslaan van granaten. Zoals Admiraal Somerville zelf zei: ,Wat de Italianen ook mogen zeggen, het kan niet anders of dit bombardement heeft een verpletterend effect gehad op den gemoedstoestand van de burgers van Genua. Het zou hetzelfde effect hebben gehad op de burgers van elke andere stad waarvan de verdedigers op zo misdadige wijze hun plicht hadden verzaakt." Behalve het morele resultaat bracht het bombardement, grote schade toe aan de haven en de daar liggende schepen. Tegelijkertijd werden punten in Pisa, Spezia en Leghorn met succes door de Fleet Air Arm bestookt.

In het oostelijk deel van de Middellandse Zee zag Admiraal Sir Andrew Cunningham zich voor drie uiterst moeilijke opdrachten geplaatst. De enorme troepenmachten door Duitsland naar Griekenland gezonden, noodzaakten de Britten hun troepen uit dit gebied terug te trekken. Daarop was het de taak van de Royal Navy er voor te waken dat Kreta niet van uit zee kon worden binnengevallen. De Royal Navy kweet zich van haar taak en bracht daarbij de vijand zware verliezen toe. Maar tegen de invasie uit de lucht was de vloot niet opgewassen en er bleef niets anders over dan de Britse troepen uit Kreta te evacueeren.

Het zag er somber uit. Want terzelfder tijd zond Duitsland de bloem van de Luftwaffe uit om te trachten de Britse vloot eens en voor al buiten gevecht te stellen. De Luftwaffe hoefde daarvoor niet ver van huis te gaan, want de Britse vloot was gedwongen zonder enige luchtbescherming dicht bij vijandelijke luchtbases te opereren. Er werden ernstige verliezen geleden maar de marine gaf geen krimp. Wanneer Sir Andrew Cunningham seinde:"We kunnen het leger niet in de steeklaten", en "Hou je taai" aan schepen die brandstof en ammunitiegebrek hadden en die bemand waren met mensen die drie dagen lang zonder rustperiode achter de kanonnen hadden gestaan, dan gingen de hoofden weer omhoog en de vermoeidheid verdween.