Beslissende Zeeslagen van de Royal Navy

Op de 3de September 1939, toen de vijandelijkheden een aanvang namen, was de Britse Marine, de Royal Navy, overal op haar post om de strijd aan te binden en deze in nauwe samenwerking met de geallieerde vlooteenheden voort te zetten tot de onvoorwaardelijke overgave der aanvallers, in het Westen zowel als in het Oosten. 

Wij geven U hier het relaas van de grote zeeslagen in de Atlantische Oceaan, in de Middellandse Zee en in de Noordelijke wateren. De operaties in den Stille Oceaan, die het gevolg waren van de Japanse aggressie en die door de Amerikaanse, Britse en geallieerde vlooteenheden ononderbroken voortgezet worden, zullen wij hier echter niet noemen. Hoe opzienbarend deze grote zeeslagen overigens ook mogen zijn, zij vormen slechts de hoogtepunten van de heldhaftige strijd, die in open zee en in de zeeengten voortduurt. 

In deze zeeoorlog kreeg ieder zijn taak toegewezen en de Royal Navy zal de waardevolle en kranige medewerking der marine- en koopvaardijschepen der uitgeweken bondgenoten - de Noorse, Nederlandse, Belgische, Franse, Joegoslavische, Griekse en Deense officieren en manschappen, die de gemeenschappelijke zaak op en onder zee zo getrouw hebben gediend - niet licht vergeten. Het is aan deze broederschap van vrije mannen te danken dat de tirannen opnieuw geleerd hebben dat hun ambities onmogelijk verwezenlijkt kunnen worden zonder de heerschappij ter zee.

Het is hoofdzakelijk van de Marine dat, met God's hulp, de rijkdom, 
de kracht en de veiligheid van het Koninkrijk afhankelijk zijn."
 
(Britsche Oorlogsbepalingen)

Deze traditionele houding der Britten tegenover hun marine is gebaseerd op een vertrouwen, dat door de eeuwen heen telkenmale op de proef is gesteld. Het bestaan van het Britse Gemenebest, deze gemeenschap van vrije Engels-sprekende volkeren, berust op de overtuiging dat de wezenlijke grondslag voor de veiligheid, ja de veiligheid van alle landen, alleen verzekerd kan worden door een uitgebreide machtige vloot.

Een sterke vloot kan echter niet in enkele dagen, noch in enkele weken en zelfs niet in enkele jaren gevormd worden. De voor-oorlogse Britse Marine, die sterk was ingekrompen in de hoop op een permanente wereldvrede en die ternauwernood voldoende was voor haar veelvuldige taken, was samengesteld uit de bloem der Engelse jeugd en uitgerust met de beste schepen en de beste wapens, die de Britse werven en fabrieken konden leveren. De opleiding van beroepsofficieren en manschappen stond op een zeer hoog peil, daar zij allen in hun eigen tak van dienst deskundigen waren. Gedurende de twintig jaren die tussen de twee wereldoorlogen liggen, bewaakte de Royal Navy, die met het meest moderne materiaal was uitgerust, niet alleen de zeewegen van het Britse Rijk, die zich over de gehele wereld uitstrekten, maar oefende zich tevens grondig voor elke vorm van strijd, die bij de moderne oorlogvoering te pas zou kunnen komen.

Aldus was de Britse Vloot in september 1939 paraat op alle zeeŽn. De snelheid waarmee de uitgelezen kern der Britse Marine zich uitbreidde, was slechts afhankelijk van het tempo waarin de nieuwe schepen gebouwd konden worden. Aan het begin der vijandelijkheden stonden er velen reeds op stapel ; andere waren alleen op tekening gereed. De Britse en Amerikaanse scheepswerven zouden een reeks schepen afleveren, zoals de wereld nog nooit had gezien. Er zouden niettemin jaren nodig zijn om een dergelijke macht te ontwikkelen en ondertussen was de Royal Navy eveneens belast met de bevoorrading van Groot-BrittaniŽ en zijn bondgenoten. 

In 1939 wist niemand nog hoe zwaar deze taak zou zijn ; men kon niet voorzien dat gedurende een heel jaar, van juni 1940 tot juni 1941, de ontzaglijke verantwoordelijkheid van de strijd tegen het fascisme op Groot BrittaniŽ en het Britse Gemenebest alleen zou neerkomen. Het was de Royal Navy, die voor de uitrusting der Britse en gealieŽrde legers moest zorgen; zij was het, die later het oorlogsmateriaal bestemd voor Rusland, door de grootste gevaren heen, veilig in de Russische havens moest afleveren.

Gedurende dat jaar had de Royal Navy drie belangrijke taken te vervullen. Ten eerste, elke poging tot invasie van Engeland te verhinderen ; ten tweede, de vitale zee-route tusschen de Verenigde Staten en Engeland open te houden; en ten derde, om die andere zee-route te beschermen, die noodzakelijk was voor de bevoorrading der legers in Egypte, die het Midden- en Verre Oosten moesten verdedigen tegen de legers der As-mogendheden.

Behalve deze drie taken was het een gebiedende noodzakelijkheid om de totale blokkade te handhaven van al het materiaal, dat de vijand voor zijn oorlogvoering nodig had. De Royal Navy heeft zich van al deze taken gekweten. Zo de grote overwinningen der Britten ter zee al een bewijs zijn van een nauwgezette organisatie, van vakkundige bekwaamheid, van de uitstekende kwaliteit van het materiaal en tenslotte van - de bewonderingswaardigen moed die deze overwinningen mogelijk maakten, dan moet men daarbij bovendien bedenken, dat een enkele misslag de zaak onherstelbare schade had kunnen berokkenen. Wil men een grote overwinning behalen, dan moet men bereid zijn om groote risico's op zich te nemen. Zonder de slag bij de Plata Rivier zou er nu waarschijnlijk een ontzaglijk grote hoeveelheid oorlogsmateriaal op den bodem van den Atlantische Oceaan liggen ; zonder de twee slagen bij Narvik zouden de Duitsers in staat zijn geweest om de Britse konvooien in de Noordelijke wateren voortdurend te bestoken ; zonder Taranto en Matapan zouden de As-mogendheden nu waarschijnlijk de Middellandse Zee hebben beheerst ; Gibraltar, Malta, Cyprus 'en tenslotte Egypte en Suez zouden veroverd, en de poort naar het Oosten open geweest zijn. Dat zijn de ernstige, verschrikkelijke gevolgen die men voor ogen moet houden op de ogenblikken, waarop de gevaren worden afgewend.

Het beeld van deze historische ogenblikken zou onvolkomen zijn, indien we geen melding maakten van het ononderbroken patrouilleren op den onmetelijke oceaan en van de Britse zeelieden, die voortdurend tegenover de gevaren van nieuwe en verbeterde vernietigingsmethoden komen te staan. De vindingrijkheid van de Royal Navy triomfeerde echter over de magnetische mijn, de geluids- of trilmijn, de intensivering der duikbootoorlog en de meest gevarieerde vormen van luchtaanvallen. Voor de oorlog was men algemeen overtuigd, dat de macht ter zee afgedaan had en spoedig door de luchtmacht zou worden overtroffen. Doch dankzij de ontwikkeling der Fleet Air Arm, waardig opvolgster der Koninklijke Britse Marine Luchtvaartdienst uit de laatste oorlog, heeft de Royal Navy de luchtmacht tot haar eigen voordeel weten te ontwikkelen en niet alleen tot een verdedigingswapen, maar ook tot een der meest dodelijke aanvalswapens.

Voor de oorlog berustte de verantwoordelijkheid voor de bewaking der zeewegen bij de Royal Navy ; sedert het begin der vijandelijkheden echter werd deze taak verdubbeld, daar bovendien de vijand bestookt en al zijn verbindingslijnen afgesneden moesten worden. In vredestijd zal zij evenwel verantwoordelijk zijn voor de bestraffing van welke natie ook, die de veiligheid van andere landen in gevaar zou durven brengen. En het zal niet uit eigen belang, doch in het belang der gehele wereld zijn, wanneer het Britsche volk opnieuw zal aandringen op een vloot, die sterk genoeg is om zich van deze taak te kwijten.