Klu-scheepsarts: strijden tegen lemkakken en binatangs.

Een verhaal uit de "Vliegende Hollander" nr 6 juni 1962 en geschreven door de KLu arts  J.P.Levendig.

Graag zou ik u ,beste lezers,uit willen nodigen tot een bezoek aan de ziekenboeg van het ms Keerkring te Biak,maar de wachtkamer is het achterschip en mijn domein een scharrige kleine hut,waar iedere ochtend een aantal luchtmacht-schepelingen,hun klachten naar voren komen brengen. De onderzoekkamer is dan ook te vol om u nog de gelegenheid te geven erbij tegenwoordig te zijn.

Trouwens de reis naar Biak zal voor velen niet te betalen zijn,want ondanks het devies"Vliegen is goedkoper dan u denkt",is een reisje naar Parijs voordeliger en het einddoel echt wel iets aan- trekkelijker. Hier geldt meer "Vliegen zijn voordeliger dan u denkt",want dagelijks bereiken mij verzoeken weer eens met de DDT-spuit langs te komen om alle vliegen rondom de gebouwen en helaas ook in derzelven te vernietigen. De Yanks hebben hier in 1945 echter zodanig DDT vanuit vliegtuigen rondgestrooid, dat wat er aan insecten deze aanval overleefde,thans immuun is voor onze gammele DDT-spuit.

Toch blijven we onverdroten de strijd tegen alle ongedierte ,behorende tot de orde der insecten voortzetten,opdat we niet op een gegeven moment kakkerlakkensalade in plaats van vissalade(uit blik uiteraard) krijgen opgediend. De gezondheids toestand geeft ondanks alle binatangs echter geen reden tot klagen hoor trouwe thuisfronters,want dankzij uw hartelijke medeleven (wie hoorde ik daar sarcastisch lachen?) doen onze jongens het hier voortreffelijk.

Uiteraard zie ik wel eens een echte zieke,die na enkele dagen het woonruim toch verkiest boven een logeerpartij in de onvolprezen ziekenboeg met haar drie bedden,maar een Hollandse jongen komt niet vlug bij de dokter,of er moet nu net een velddienst of mivoles op het prgramma staan. Voor de insiders moeten de kreten karangoor en lemkakken een begrip zijn. Te uwer informatie,gij thuisfrontstrijders moge ik u verklappen dat genoemde kwalen een gave van de Nieuw Guineese natuur zijn,want daar waar zon en water in Holland slechts vreugde brengen,zijn het hier de voedingsmiddelen van de schimmels,die niet alleen onze kleding als een lekker hapje zien,doch er ook niet voor terugdeinzen de plooien van onze "zindelijke" huid als hun woonruimte in te richten.

Toen ik dan ook de praktijk van mijn voorganger,collega Van Dienst,handelaar in trekzalf, overnam,vertrouwde hij mij toe,dat een kruidenier hier even nuttig werk kon doen als een dokter, mits hij maar het diploma administratie bezat. Gij weet immers dat kruideniers bepaalde huis- middeltjes mogen verkopen? Wel,hier in Biak kunt u ook met deze huismiddeltjes terecht,want schimmel is toch niet uit te roeien,anders dan door lichamelijke hygiene en dat wisten wij Hollanders toch allang,nietwaar?

Hoewel zielig voor de betrokkene,ben ik dan ook blij,wanneer er zo nu en dan eens iemand met een bloederige wond of ingegroeide nagel komt aandragen,dan ontwaakt de slager in mij; de patient wordt dan bleek om de neus,voor zover hij dat nog niet was,bij het ter tafel gevleid worden; messen worden geslepen,lakens gedrapeerd,een kat hare darmen ontrukt en met het helen der wonden kan worden aangevangen. Minder wordt het echter door mij op prijs gesteld,wanneer zich 's nachts een dergelijke patient presenteert,die,per ongeluk uiteraard,in aanraking kwam met de poezelige handjes van zijn eveneens wat met alcohol bezwangerde maat. Weest nu niet verontrust o moeders,vrouwen en verloofden,want dit is nooit uw geliefde telg of (aanstaand)gemaal:die gedraagt zich hier voorbeeldig en komt slechts op ziekenrapport wegens een "biakbuik" of "ringpier",waar gelukkig ook alweer een obat voor te krijgen is.

De zon en het water zijn hier naast kwekers der schimmel- en bacterienflora echter ook de niet te versmaden helpers van "de dok" en zijn onvolprezen Ziekenpaleis,van wie ik u de naam van SM Sibbald,alias gifmenger en zalvenbereider,niet mag onthouden. (Van een oud koloniaal valt door een baroedokter nog heel wat te leren op het gebied van de tropische geneeskunst)

Onder deze zon en in het zilte nat doen de jongens hier meer gezondheid op dan waar dan ook in Holland en waren ook zij die ze liefhebben hier,dan geloof ik dat velen graag langer bleven dan de tijd die ze hier nu onvrijwillig moeten doorbrengen teneinde Nederland in staat te stellen haar beloften,aan West Papoea gedaan,gestand te doen.Zorgt gij dan ook lezers in het welvarende Holland ,dat het uw zonen in den vreemde aan niets ontbreekt,opdat zij weten dat u meeleeft met onze jongens overzee

J.P.Levendig - Eerste luitenant arts