Actie tijdens de Kerst

door: Piet de Raad

Ongeveer veertig jaar geleden, om precies te zijn in negentieneenenzestig zat ik in Nederlands Nieuw-Guinea en heb daar ook de Kerst meegemaakt. 

Maar geen Kerst zoals ik gewend was.

Het is negentien December en via allerlei kanalen horen wij dat Indonesië Nederlands Nieuw-Guinea aan wil vallen en eerlijk, juist in deze tijd vinden wij dat niet erg fijn. Je bent al zo ver van huis en zelfs de stoerste knapen hebben in deze tijd heimwee.Als we `s avonds in de kantine en op de kamer bomen over het verleden en over de toekomst dan merk je dat er in de meeste harten heel wat verdriet is 

Deze Kersttijd is bijzonder omdat het heel warm is , overdag zo` n veertig graden en `s avonds koelt het een beetje af, maar koud wordt het nooit.

En hoe kun je nou de kamer versieren met dennengroen als er geen dennengroen is, en hoe krijg je een kerstboom als die hier ook niet bestaat. Dus moet er geïmproviseerd worden en wordt de kamer aangekleed met palmboombladeren en in de kamer wordt een boompje geplaatst in de vorm van een kerstboom, maar zonder naalden,het is een heel vreemd gezicht.Maar de jongens krijgen toch een andere stemming, je merkt dat er gedacht wordt aan thuis en wat de sfeer bij Kerstfeest moet zijn. De jongens zijn aardiger voor elkaar en

` s avonds hoor je zowaar kerstliedjes zingen, niet op de schoolse manier maar vaak wat ruw en vooral hard. Maar de sfeer komt en dat geeft een goed gevoel.

Het programma van de militaire dienst is klaar, er is een verhoogde waakzaamheid en we mogen niet zonder wapen de deur ( het kamp) uit.

In de keuken en in de kantine wordt naar de Kerst toe gewerkt met extra lekker eten .

Drieëntwintig December is er plotseling alarm, er zijn infiltranten gesignaleerd en er worden vrijwilligers gevraagd voor de patrouille en tegen één uur dendert de drietonner al het kamp uit om de jongens zo ver mogelijk weg te brengen.
De spanning staat op de gezichten te lezen want het is oorlog, en alhoewel wij weten waarom wij hier zitten, we hebben meer gerekend op patrouilles in de oetan dan te vechten tegen de Indonesiërs. 

Wij zien ze als een soort zelfmoordcommando’s en hebben eigenlijk geen zin ons hachje daarvoor te wagen ,maar ook is er de overmoed van wat kan ons gebeuren, wij zijn met zijn allen. 

Als de weg ophoudt en de patrouille de oetan in moet, worden er nog wat extra veiligheidsaanwijzingen gegeven. Gelukkig zijn we met een aantal ervaren boslopers en dat is ook wel nodig want het valt niet mee om vooruit te komen. Het pad moet nog echt gekapt worden en we zakken meest tot de knieën in de modder. 

Hier merk je dat er per jaar meer dan een meter water valt en het droogt onder de bomen nooit, want er komt geen greintje zon door de eeuwig groene bomen, waarvan wij nooit de toppen kunnen zien.

Na zo` n vier uur worstelen door de boes komt een van de verkenners terug met alarmerende berichten. Hij heeft een boot gezien in de kali, een eind verderop, met twaalf mensen aan boord, allen zwaar bewapend ,dus met vuurwapens, maar wel enigszins verouderd. 

Wij besluiten zo snel mogelijk de ploppers in te sluiten en sluipen dichterbij. 

Nou is dat zo snel mogelijk in de bushbush niet zo heel snel ,want elke meter moet bevochten worden en het is net of de takken die je afkapt net zo hard weer aangroeien. 

Als wij de kali bereiken zien we dat de infiltranten zojuist aan wal gegaan zijn , en dat is voor ons wel goed want wij zijn alleen over land goed. De Indonesiërs hebben waarschijnlijk net een bivak gemaakt om te rusten ,dus is het voor ons niet zo` n probleem om ze te vangen.

Je zou zeggen dat als je zo` n reis gemaakt hebt om te infiltreren en je bent zo strijdlustig, dat je dan extra alert zou zijn. Maar niets is minder waar. Ze maken meer lawaai als wij en hebben geen wachtposten uitstaan. 
Bij de omsingeling is het dan ook één grote verrassing en veel huilgeroep en daarna berusting.

De Indonesiërs zijn heel tegenstrijdig, ze zijn heel fel, maar als je ze per persoon hebt dan is het toean voor en toean na, en ze ogen bang.
Wij besluiten de gevangenen zo snel mogelijk mee naar het kamp te nemen en de boot ook maar mee te nemen. 

Als je ziet met wat voor boot ze over zee gekomen zijn dan krijg je tranen in de ogen. Die zou je in Nederland nog niet in een sloot gebruiken en die komt hier over een redelijk woelige zee met haaien enzovoort. 

De terugreis lopen we sneller omdat we het kapwerk al gedaan hebben en hetzelfde pad terug kunnen volgen.

De sloep ( drietonner) is intussen al weer opgeroepen en staat voor ons klaar en we hebben echt een overwinnaargevoel. De boot wordt door drie van onze mensen over de kali doorgevaren naar kampong Remu, waar hij op de kade getrokken kan worden. Dat komt allemaal later wel weer.

Tegen acht uur komen we het kamp weer binnen en worden door de achterblijvers als overwinnaars toegejuicht., `s avonds is het een hele gezellige avond waarbij de kameraadschap te voelen is en iedereen voelt wat het is ,ver van huis en toch samen met vrienden te zijn.

De volgende dag , 24 december , kun je aan de meeste mensen zien dat ze veel aan thuis gedacht hebben en geprobeerd hebben hun verdriet weg te drinken, maar de dienst moet doorgaan , dus iedereen op zijn post. 

Het is een succesvolle actie geweest en iedereen die mee geweest is heeft er ook achteraf een goed gevoel over. 

Het mooiste van deze zaak is, dat de boot bij de timmermanswerkplaats terecht komt en dat hij door de timmerlui,waar ik ongeveer chef ben, opgeknapt moet worden. En dat is een karweitje dat ik heel mooi aan de Papoea’s over kan laten want hun manier van werken past bij zo` n boot. 

Ik zou het een redelijke sloep noemen,hij is een meter of vijf lang en ongeveer één meter zestig breed en als je er aan denkt dat je daar de zee mee over gaat dan krijg je een raar gevoel in je buik. Maar ook de prauwen waar de Papoea’s mee varen zijn natuurlijk niet groter, alleen hebben die nog weer stabilisatiedrijvers aan de zijkant.

Ik begrijp dat de boot door de mariniers gebruikt gaat worden dus moeten wij goed ons best erop doen.

En dan is het Kerst, en Kerst in Nieuw-Guinea is een andere kerst dan thuis..