Indonesische para's kregen harde ontvangst van de militairen van Taminaboean.

met als onderschrift "het verhaal van sgt Hagemeyer".
Aldus de Legerkoerier 1962. De auteur van dit stuk is de kapt J.H.Buising

Zaterdagochtend 18 mei (1962) hoorden de Kl-miltairen,die de wacht hadden in en nabij het tot dan toe in Nederland onbekende,maar sindsdien welbekende bestuurscentrum Tamani- boean in de Vogelkop het geronk van een vliegtuig,dat boven het 3000 inwoners tellende plaatsje aan de kali Kaiboes bleef cirkelen. De soldaten luisterden scherp naar het ongewoon zware geluid;haastig reed pelotonsergeatnt A.P.H.Hagemeyer naar de kleine strip ,waar hij enbeige voorzorgen nam tegen een mogelijke landing van het onbeklende vliegtuig,terwijl dedetachementscomandant,lnt H.Poortman z'n troep alarmeerde. De gedachte dat het een patrouillerdende Neptune van de Kon Marine kon zijn,verdween toen men een ogenblik het silhouet van het rondvliegende toestel waarnam.Men was bijzonder op z'n qui-vive en wachtte gespannen de ochtend af.

Nauwelijks was het daglicht (half zeven),toen men uit de kampong Wersar,enkele kilometers zuidelijk van Taminaboean aan de brede kali gelegen,bericht kreeg dat er zich enkele gelande Indonesische parachutisten ophielden. Onmiddeellijk rukte het peloton uit,waarbij nog 2 zijarmen van de Kiaboes moesten worden overgevaren,voordat met Wersar kon bereiken. Vlak voor de kampong stond de met depits optrekkende sgt Hagemeyer plotsteling voor een zwaar bepakte en gehelmde IndonesiŽr. Beiden waren verbouwereerd,maar sgt Hagemeyer herstelde zich het eerst,riep "berenti"(halt) en zocht naar de in de opwinding verloren kreet "handen omhoog". Wel richtte hij snel zijn wapen en schoot de tegenstander die geen aanstalte maakte zich gewonnen te geven in de rechterarm. Daarop riep deze; "Mantri, mantri "(ziekenverpleger)",terwijl hij duidee op een zakje met een rood kruis. De achterop komende troep,waarbij zich ook politie bevond,nam deze eerste gevangene onder z'n hoede. Inmiddels drong de spits,waarbij Papoea politie,snel de kampong binnen,waaruit angstig vrouwengejammer opsteeg. De bevolkiong vluchtte naar alle richtingen en men wees naar een huis ,waarachter para's stonden. Vlug liep sgt Hagemeyer om het huis heen en ontdekte 2 man,die onder een waranda trachtten weg te duiken. In het daarop volgende vuurgevecht werden 2 para's gewond. Met de 3 gevangen had men naar later bleek een sgt een korporaal en een soldaat in handen.

De kampong doorzoekende ,kreeg men het seintje dat een 6 tal andere para's de kampong naderden langs een pad dat uit de heuvels naar beneden voerde. Zij werden erheen gebracht door een van de politiehelpers. Met een brenschutter had sgt Hagemeyer nog juist tijd weg te duiken langs het pad. Nauwelijks lagen zij daar in hinderlaag of de Papoeagids kwam in angstige spanning langs,tussen 2 vuren als hij dreigde te komen.

Kort daarachter liep de 1e IndonesiŽr en met een flinke tussenruimte volgde de 2e. Ze waren achterdochtig geworden. De overigen kwamen niet opdagen. Hagemeyer opende het vuur en trof een van de para's dodelijk,De 2e para,die voor het eerst het vuur beantwoordde,werd door de brenschutter gewond. Met de 4 gewonden als gevangenen keerde het detachement terug naar Taminaboean,waar de dokter de hannden vol had aan hun verzorging.

Versterking

De volgende dag arriveerden mariniers en leden van het Papoea Vrijwillgers Korps (PVK) ter versterking van het tamelijk in paniek verkerende plaatsje De achtervolging en omsingeling van de para's werd nu krachtig ingezet. Het ging erom hen ingesloten te houden in het vak tussen de kali Kaiboes en de 12 km oostwaarts en evenwijdig lopende kali Kaiboes Gemna. In dit gebied lopen een aantal rintussen (bospaden),die door het boswezen gekapt zijn ter openlegging van dit terrein. Aan de noordkant wordt het begrensd door een in aanleg zijnde weg,in het zuiden door een moeras.

een week lang ondernam men zuiverings patrouilles,terwijl men het gebied afgesloten hield, doch de vijand liet zich niet verschalken. Wel trof men in de bomen een aantal parachutes aan ,waardoor men wist om heoveel man het ongeveer ging. Ook kwam men erachter dat het vliegtuig van het type Hercules moest zijn en opgestegen van Ceram. Op zondag 27 mei onverwacht een nieuwe melding. Bij Koa aan de Kaiboes Gemna hield zich een groep van 40 man op. Het landmacht detachement kreeg tot taak hen op te sporen. De IndonesiŽrs dachten aan de overzijde van de kali voedsel te vindenen leien zich door een Papoeagids naar de rivier leiden.Acht van hen scheepten zich in een prauw in. En dit was nu juist wat de kordate sgt Hagemeyer had verwacht.

weer ontstond een spannende situatie voor de goed verborgen soldaten van lnt Poortman om de Papoea's bij landing te laten ontsnappen. De vuurdicipline werd tot het laatste moment gehandhaafd en - nadat de Papoea's zich op een teken in veiligheid stelden- barstte het vuur los. Slechts 1 IndonesiŽr wist te ontkomen. Een nieuw landmacht succes volgde op dinsdag 29 mei. Opnieuw meldde een actieve Papoea 5 para's ,die zich verborgen hadden in een bosbouwhut enkele kilometers van Koa. De vermoeide IndonesiŽrs bleken onder de palenhut te slapen,terwijl 1 bovenin de wacht hield.De toesluipende militairen zagen hem indommelen en wachtten tot hij van niets meer wist. Toen overvielen zij het troepje,waarbij de wacht gewond raakte,3 man zich overgaven en 1 wist te ontkomen zonder uitrusting. Bij dit groepje ontdekte een van onze korporaals een oude schoolmakker uit Bandoeng....

Enkele gewonden

een week ging voorbij zonder sprekende successen,tot en rondzwervende en steeds inge- grendelde en verder slinkende groep parachutisten,nog 21 man bij elkaar,werd gesignaleerd bij de kampong Wara. Het landmacht detachement trok naar deze plaats op. Even erbuiten, van een heuvel rechts van het pad,brandde bij nadering van de onzen fel automatisch vuur los.Hierbij raakte sgt Hagemeyer gewond door een schot in z'n linkerbeen. Op comaando van lnt Poortman bestormde het peloton de tjot en verjoeg de parachutisten. Net over de top gekomen,kreeg sld Boot een kogel in z'n dijbeen.Sld Jongejan was bij deze aanval een geluksvogel. Een kogel drong door z'n shagdoos die hij in z'n linkerborstzak droeg,ketste af op z'n ansteker en verwondde hem heel licht aan z'n kaak.De IndonesiŽrs verloren bij dit treffen opnieuw 4 man.

De beide gewonden zijn inmiddels herstellende. Sedert die 5e juni is de actie tegen de groep para's in het Taminaboeanse regelmatig voortgezet. Zij stond sedert 29 mei onder commando van majoor der mariniers A.J.Romein,die met z'n onderdeel ook pas kort in Nieuw Guinea vertoeft. Zij hadden bij kampong Manelek woensdag na de landing ,aaan en zwervende ploeg para's een klap uitgedeeld,terwijl zij een aantal groepjes onschadelijk wisten te maken. Neptunes hadden enige dagen na de landing enkel bombardementen uitgevoerd op plaatsen waar men infiltranten vermoedde. Op vrijdag 8 juni heeft een detachement van het Papoea Vrijwilligers Korps bij kampong Beriat succes geboekt tegen de steeds gedemoraliseerd rakende IndonesiŽrs,van wie er nadien nog een 15 tal als groep bijeen waren,terwijl men uit berichten opmaakte,dat enkele verdwaalde para's zuidwaarts gingen. Het neerstrooien van pamfletten,waarin hun werd gegarandeerd dat zij bij overgave zouden worden gespaard ,heeft op 14 juni nog 10 man doen besluiten zich gevangen te geven. Hun was nl ongeprent,dat zij bij gevangenneming zouden worden gedood. Daarbij is de actie Taminaboean in vrij korte tijd met groot succes en geen verliezen voor de onzen geeindigd.

De balans

Vijfentwintg para's zijn gedood of gevangen genomen. Daarvan komt de helft voor rekening van het landmachtdetachement,dat zich dapper heeft geweed tegen een vijand,die overigens vermoedelijk op een verkeerde plaats is afgesprongen.
Zij zouden bestemd zijn geweest, evenals een andere groep, die thans bij Sorong wordt bestreden,om daar te worden gedropped. De piloot heeft zich enkele kali's vergist....

Wel wist radio Makassar nog te melden dat men de Nederlanders bij Taminaboean had verslagen. Voor de microfoonverscheen een korporaal Hagebeek ( vermoedelijk bedoeld sgt Hagemeyer),die vertelde gevangen te zijn genomen en die z'n landgenoten opriep te capi- tituleren.... Een groot aantal snelvuurwapens van uiteenlopend fabrikaat zijn door de onzen buit gemaakt evenals veel uitrusting. De acties in het gebied van KKaimono( oost van Sorong),Fak-Fak en Kaimana maken gestaag vorderingen. Wat ook het doel van deze landingen mag zijn geweest,landmacht en mariniers hebben - beschikkend over gelijke capaciteiten- en met behulp van het PVK en politie,dez tot mislukken gedoemd, waarbij ook de steun van de vaak fanatieke Paoeabevolking onmisbaar blijkt te zijn

B