Vanaf de bovenste trede

Dit verhaal uit "de Vliegende Hollander" nr 6 juni 1962 is geschreven door de toenmalige Luchtmachtpredikant Th.Vollenhove.

Toen Abram zijn Sarai had leren kennen,zal hij gedacht hebben:"Nu ben ik bepaald de gelukkigste man ter wereld". Toen hij haar trouwde,zal hij dat opnieuw gedacht hebben en toen hij en Sarai een kind kregen,heeft hij het voor de derde maal - en even eerlijk gemeend- opnieuw zo aangevoeld.

Een wonderlijk verschijnsel zijn die opeenvolgende,elkaar overlappende superlatieven.
Een vergelijkbaar verschijnsel deed zich voor aan ondergetekende,toen hij eerst de vijfweekse opleiding voor Leger- en Luchtmachtpredikanten te Budel had doorstaan,vervolgens een klein jaartje werkzaam was geweest als Geestelijk Verzorger van de Vliegbasis Ypenburg en het KLS in Den Haag en daarna aan boord stapte van het toen nog zo genoemde "hotelschip" der KLu,het ms Keerkring.

Vergelijkbaar,in zoverre dat ook in deze ontwikkeling de overtreffende trap toch weer overtrefbaar bleek;verschillend,omdat hier geen sprake was van verliefdheid en er-een-kind-van-krijgen,doch om een mengsel van stijgende bewondering en verwondering.

Bewondering,om nu maar verder op de bovenste tree te verblijven,te over. Want wat hier gepres- teerd is door een handjevol personeel van onze Kon Luchtmacht is met geen pen te beschrijven. Als de dag van gisteren herinner ik me de binnenkomst van de Keerkring in de haven van Biak.

Was ons in Holland gezegd,dat de opvarenden van de Keerkring nodig waren om de eerste Hunters IV de lucht in te krijgen,voor de rede van Biak vlogen twee stuks triomfantelijk en overtuigend over onze hoofden,alsof ze wilden zeggen,dat zelfs een klein handjevol Klu-mensen tot dergelijke prestaties in staat was. En vanaf dat moment is dat zo gebleven.

Na deze welgemeende aanloop,valt er vanaf de bovenste tree ook wel wat te vertellen,vanuit het werk der Geestelijke Verzorging. Alvorens daarbij het meest eigene van deze "tak van Dienst" te bezien,wil ik proberen iets te zeggen over de omstandigheden,waarin de mensen hier verkeren bij wijze van entourage en achtergrond,waartegen de visie van de geestelijke verzorger gezien dient te worden.

De persoonlijke ervaringen van wie hier leven en werken,zijn natuurlijk niet in een woord weer te geven. Het maakt nu eenmaal een groot verschil,of men a/b van de Keerkring "gelegerd" is,dan wel in een Marine-"hut" of op de wal of een kamer in een van de onlangs gereedgekomen gebouwen van het nieuwe KLu-kamp toegewezen kreeg. Voorts maakt het verschil,met welke voorstelling van zaken mern hier naar toe kwam:welke eisen men meent te mogen stellen aan de verzorging van een uitgebreid detachement in de tropen. Hierover bestaan verschillende meningen doch in meerderheid hoort men hierover toch wel klachten,die natuurlijk bezien zijn en zo goed mogelijk behandeld,maar die gedeeltelijk niet op te heffen zijn,omdat eenvoudig het materieel ontbreekt,dat in Holland vanzelf sprekend aanwezig is.

Werden allerlei grotere en kleinere "schoonheids gebreken " gedurende de "opbouwperiode" geincasseerd omdat nu eenmaal elk begin moeilijk is,nu de Keerkring al bijna 18 maanden hier ligt en het tijdperk van consolidatie dus wel aangebroken zal zijn,vallen gebreken tamelijk op.

Niemand mag denken,dat het leuk is,zoiets te schrijven. Het wordt niet gedaan uit leedvermaak of ergenis (anderen zullen op geeigender plaats al dan niet gefundeerde klachten ter kennis van de bevoegde instanties gebracht hebben). Het gaat er alleen om,even een klankkleur aan te brengen tot een beter verstaan van de slotopmerkingen,die nu hier volgen.

Als iemand wil weten hoe de mensen op Biak het maken,dan is daar geen generaal antwoord op te geven. "De mensen ",bestaan niet,hier niet,zoals in Holland.

Hoogstens kan gezegd worden,dat wie het in Holland "goed" deden,het hier meestal ook goed doen;omgekeerd is het nu eenmaal zo,dat wie in Holland vol moeilijkheden zaten,daar - na 26 vlieguren per DC-8- niet opeens van verlost zijn,wanneer ze in Biak zijn gearriveerd. Van het allergrootste belang is de verhouding tot Holland. Geldt dit van allerlei functionele verhoudingen en organieke zaken,het geldt bepaald ook van de persoonlijke verhoudingen.
De man die kan zeggen,dat het thuis goed gaat,heeft een onberekenbaar voordeel t.o.v. de anderen,die op dit punt minder bevoorrecht zijn. Zonder ook te willen generaliseren zou ik ieder die een vriend (of meer dan een vriend) in NNG heeft,willen vragen; Schrijf. Er zijn uitzonderingen (zoals die jongen,die met z'n ouders de afspraak had gemaakt;geen bericht is goed bericht en gedurende zijn gehele term hier slechts een geboortekaartje van een nieuw neefje kreeg,hoewel dat vermoedelijk toch ook te rekenen was onder goede berichten en dus achterwege had kunnen blijven);maar het merendeel leeft - soms voor een dik gedeelte- op de post.

De kunst van het leven is ook hier, wie -als verloofd man- alleen de fouten van zijn meisje naar voren trekt,staat voor een echtscheiding voordat hij aan de wittebroodsweken toe is;wie oog heeft voor de andere kant leeft misschien lang,maar zeker gelukkig. Zo is het ook op Biak. Er zijn hoopjes voordelen die sommigen ertoe brengen plannen voor een nieuwe term te ontwerpen;soms komt daar achteraf niets van . . . . Wie op het voorgaande punt faalt,loopt hard de kans laf te worden;ook het kerkelijke meeleven lijdt daar soms onder.Vele mensen die in Holland trouw meededen,worden hier weinig of nooit gezien;gelukkig komt het omgekeerde ook voor.

Tot slot nog iets over het onderdak van de G.V. (oratio pro domo) Na tijdenlang slechts een enkele "hut" aan boord van de Keerkring geexploiteerd te hebben als Centrum voor de GV,kwam per 21 maart een vlot gebouwtje gereed,waarin een kamer voor de Aaslmoezenier,voor de Dominee en voor hun respectievelijke schrijvers ingericht konden worden. Een prachtig "voorlopig" onderdak,dat een hele sprong vooruit betekende t.o.v. het verleden.

De aalmoezenier en de domineee denken momenteel dat ze de gelukkigste mensen van Biak zijn. Om het stukje te eindigen met een volzin uit het begin; de geestelijke verzorgers hopen beiden op het "wonderlijk verschijnsel van opeenvolgende elkaar overtreffende superlatieven": er bestaan uitgewerkte plannen voor een kerk met twee vleugels;in die vleugels komen respectievelijk een pastorie en een luchtig zaaltje voor de GV lessen. Realisering: in het nieuwe woonkamp der Klu;gereed: t.z.t.

Th Vollenhoven,

Luchtmachtpredikant