De film van mijn leven
door Arie Pronk februari 2007

 
Drie jaar na mijn uitzendingen als UNMO, = United Nations Military Observer, naar Angola (UNAVEM II), Syrie, Israel en Libanon van september 1991, 1992, tot april 1993 kreeg ik Post Traumatische Stress Stoornissen (PTSS).
Ik werd twee keer opgenomen in het CMH te Utrecht op de afdeling Militaire Psychiatrie o.l.v. Kolonel Dr. Unck.

In Utrecht kon men mij niet helpen en de afgelopen tien jaar waren een hel voor mij, nachtmerries over de traumatische ervaringen, weinig slaap, overdag zeer depressief, dit maakte voor mij het leven onmogelijk, ik verlangde naar de dood.

Geholpen door Resy Lieben mijn begeleidster van de Stichting Gehandicaptenzorg Limburg (SGL) zocht ik opnieuw hulp hetgeen mij in Utrecht niet gelukt was.
Ik kwam in contact met ARTEC PLUS in Maastricht waar men mij kennis gaf van EMDR
( zie ook op de web-site www.emdr.nl . )
Na telefonisch contact volgde mijn eerste afspraak met Drs. Ruurt Stickvoort in juni 2006 in Maastricht.
Ik zette zelf mijn traumatische ervaringen zoals ik ze in mijn dromen ervoer in ťťn zin op papier en gaf die aan Ruurt Stickvoort die mij vervolgens in een zestal sessies mijn ervaringen als een film opnieuw liet beleven.
 

















Majoor Pronk met de jeep van team X-Ray

Hieronder een beschrijving van mijn traumatische ervaringen zoals ik ze kon beschrijven na de therapeutische sessies, anders dus dan in mijn dromen:

Angola
In Angola begeleidde ik de Chief Militairy Observer (CMO) Generaal Majoor Unimna uit Nigeria op een werkbezoek die hij als CMO bracht, in mijn herinnering, aan de omgeving van Mussende.
Wij zaten in dezelfde jeep, ik was zijn "adjudant".
Op de jeep wapperde een grote VN-vlag en stonden de grote letters UN geverfd.
Wij begeleidden een voedsel transport van de UNHCR in een gebied waar grote honger heerste,,we reden naar een veld waar het voedsel verdeeld zou worden.
Dit was in een door de Angolese regering beheerst gebied.
Het voedseltransport werd ook begeleid door Angolese militairen ( de MPLA) op een open legertruck.
Ik hoorde dat er vanaf de truck waarop de MPLA-militairen zaten werd geschoten met de AK-47.
Langs de weg liepen mensen, die op weg waren naar de voedseluitdeling.
Links van de weg was een brede beek.
Even later zagen wij wel zeker twintig doodgeschoten vrouwen vaak nog met kinderen op de rug in die beek liggen.
Het water was rood gekleurd.
Dat beeld heeft mij nog lang achtervolgd.

Libanon
Wapen op de borst.
Samen met mijn Zweedse collega UNMO (= United natios Militairy Observer) reed ik in de patrouille jeep  door het gebied Norbatt-area dat door de Noren werd gecontroleerd.
Als team X-ray reden wij richting Marjajoen.
Vijfhonderd meter na het passeren van de Noorse controlepost op de grens van het UNIFIL-gebied, kwamen we achter een IsraŽlische patrouille te rijden.
Deze patrouille bestond uit een M 113 en een drietal Mercedessen.
Gebruik makend van het VN-recht van "Freedom of Movement" wilde ik als bestuurder van de jeep de patrouille passeren.
Op het moment dat wij ter hoogte van de laatste Mercedes waren, sprongen er plotseling twee IsraŽlische militairen met hun wapens (een Galil) in de aanslag uit hun auto en dwongen ons tot stoppen.
Een IsraŽlische kapitein kwam naar mij toe en stak  zijn wapen door het altijd geopende raampje en drukte dit vervolgens op mijn borst.

Ik vertelde de IsraŽlische Kapitein dat ik een Nederlandse UNMO was en dat wij gebruik wilden maken van onze "Freedom of movement". De IsraŽliŽr weigerde echter ons te laten passeren en zei dat wij achter hun patrouille moesten blijven.
Ook mijn Zweedse collega had een GALIL op zijn borst gedrukt gekregen.
Hij bediende de radio en had inmiddels melding gemaakt van deze IsraŽlische actie aan het radiostation van de Observer Group Lebanon (OGL) bij Naqura die dit weer doorgaf aan het UNIFIL-hoofdkwartier.
 
In de achteruitkijkspiegel van onze jeep zag ik dat  bij de Noorse controlepost zich een drietal SISUīs en een Scandinavisch pantser wielvoertuig verzamelden, een zogenaamde APID REACTION FORCE, om ons te hulp te komen.
Ook de IsraŽlisch zagen die activiteiten van de Noren en besloten een confrontatie met bewapende VN-troepen te vermijden.
Zij lieten ons plotseling met wijde armgebaren passeren.
Ik scheurde met gierende bandjes terug naar onze OP-MAR, waar ik onmiddellijk naar de wc rende en van angst aan de diarree was.

Dit gebeuren had ik nadien in mijn dromen nooit meer gezien,  maar door de therapie beleefde ik dit alles weer en dat luchtte mij bijzonder op.

Kartoesjaīs
Ik hoorde op OP-MAR knallen in het zuiden van Libanon en richtte mijn kijker op de plaats waar ik vlammen zag, zo dat ik kon bepalen vanwaar er iets werd afgevuurd.
Ik zette de richting, die ik op de kijker kon aflezen af op de kaart die in de Ops.room van de OP hing en bepaalde zo de locatie vanwaar de schoten waren afgevuurd.
Ik vroeg, standaaard, aan UNIFIL-HQ in Naqura, via OP-LAB een logging-time aan voor shootrep.
Buiten hoorde ik het fluitende geluid van vijf kartoesjaīs die over onze OP vlogen en dus onder de berg waarop onze OP lag in Kiriat Shamona zouden neerkomen.
De zesde kartoesja viel ca. 200 meter naast onze OP.
Ik meldde een "Firing Close" aan OP- LAB .
Op vrijwel hetzelfde moment sloeg IsraŽlisch artillerievuur in op de locatie die ik had gemeld, waarvan de kartoesjaīs waren  afgevuurd.
Later die avond keek team X-ray op OP-MAR tv en zag via CNN een huilende Russisch Joodse moeder wiens zoon bij de katoesja-aanval was omgekomen.

 

De kaart op OPMAR

 

OPMAR

In mijn dromen had  ik mijzelf steeds de schuld gegeven van de verwoestende  gevolgen van het IsraŽlische artillerievuur, omdat ik melding had gemaakt van de plaats vanwaar de kartoesjaīs werden afgevuurd.
In mijn therapie begreep ik pas dat de IsraŽlisch professioneel genoeg waren om met een eigen artilleriewaarnemer, die in de nabijheid van  onze OP gelegen was, het artillerie vuur zelf op professionele wijze te leiden.

The road-side bomb.
Op patrouille met team X-ray reden wij zoals vrijwel dagelijks op een "dirt-road", een onverharde weg, naar een SLA positie (South Lebanese Army= pro- IsraŽlische legereenheid).
Op weg naar de SLA-positie zagen wij twee Libanese mannen met een zwaar bepakte ezel langs de weg lopen.
Toen wij dichtbij de SLA-positie waren hoorden wij een bijzonder zware explosie.
We reden de weg weer terug en zagen dat de twee Libanezen zichzelf hadden opgeblazen.
Overal lagen stukjes mens, flarden kleding en schoeisel waar nog een halve voet uitstak.

Beelden die lang op je netvlies blijven staan.
De weg was rood gekleurd door het bloed van de mannen en de ezel.
De kleur rood riep bij mij op dat moment  weer herinneringen op aan het eerder beschreven incident van de doodgeschoten vrouwen en kinderen in Angola .

Na de therapie werd mij duidelijk dat als de twee Hamas-terroristen zichzelf niet eerder hadden opgeblazen,  wellicht onze VN patrouille het slachtoffer van de bom zou zijn  geworden .

De volgende dag bezochten wij met team X-ray de plaats des onheils opnieuw.
Een speciaal daarvoor opgeleid IsraŽlisch, vaak religieus, team had alle menselijke resten opgeruimd en netjes verpakt.
De verpakte menselijke resten werden aan de  familie-leden van de Hamas strijders, hun martelaren, overgedragen om ze volgens naar Arabisch-gebruik  nog dezelfde dag eervol te begraven.

Nu ik de film van mijn VN-leven stap voor stap  opnieuw heb beleefd, heb ik tot op heden februari 2007 geen nachtmerries en depressies meer gehad.
Ook gebruik ik vrijwel geen medicijnen meer en kan gelukkig weer lachen, iets wat ik zeker een paar jaar voordien niet heb kunnen doen.

Elke  Veteraan met PTSS-problemen, die nog niet behandeld is,  adviseer ik  de web-site:  www.emdr.nl  te bezoeken.
Daarop staat duidelijke  informatie te lezen over deze vrij recente therapie.
Op deze website vindt u ook informatie over psychotherapeuten in uw regio.

Verklarende woordenlijst:

UNAVEM II = United Nations Angola Verification Mission nr. 2 Verenigde Naties in Angola Verificatie
(van de wapenstilstand in de burgeroorlog) Missie

UNTSO: United Nations Truce Supervision Organization; de eerste (1948 tot heden) VN vredes-missie
VN op de Wapenstilstand Toeziende Organisatie

UNMO United Nations Military Observer = in het Nederlands:
Militair Waarnemer van de Verenigde Naties

OP = Observation Post = Observatie Post

 

Veel succes en herstel van de gezondheid
Arie Pronk
Majoor (b.d.) Regiment Stoottroepen Prins Bernhard
Kerkrade
e-mail:  ae.pronk@home.nl

 

OPMAR